Dok se broj stočara iz godine u godinu smanjuje, a mnoga sela ostaju bez stanovnika, na Vlašiću nastaje priča koja pokazuje da ulaganje, znanje i upornost mogu stvoriti uspješan posao i u Bosni i Hercegovini. Jedan farmer odlučio je ostati, investirati i proizvodnju organizovati po standardima kakvi se danas primjenjuju širom Evrope.
Na planini Vlašić, na više od 1.200 metara nadmorske visine, Jovo Vujinović posljednjih godina gradi farmu koja privlači pažnju ne samo u Srednjobosanskom kantonu nego i mnogo šire. Umjesto da napusti porodični posao ili potraži sigurniju zaradu u inostranstvu, odlučio je modernizovati proizvodnju i stvoriti uslove koji mogu konkurisati savremenim evropskim farmama.
U taj projekat uloženo je gotovo 920.000 eura, a rezultat je moderna štala, nova mehanizacija i robotski sistemi koji danas obavljaju dio poslova za koje je nekada bilo potrebno više radnika.
Već sada na farmi se nalazi oko 30 muznih grla, a plan je da se taj broj do kraja ljeta poveća na 48 krava, što bi trebalo donijeti značajan rast proizvodnje mlijeka.
Tehnologija stigla i na planinske pašnjake
Savremena poljoprivreda sve više se oslanja na tehnologiju, a primjer s Vlašića pokazuje da takvi sistemi nisu rezervisani samo za velike farme u Njemačkoj, Nizozemskoj ili Danskoj.
Na farmi su instalirani roboti za mužu koji samostalno prepoznaju svaku životinju, prate njeno zdravstveno stanje i prikupljaju podatke o proizvodnji mlijeka. Sistem omogućava farmeru da u svakom trenutku ima precizan pregled proizvodnje, dok se posebna pažnja posvećuje kvalitetu i sigurnosti mlijeka.
Stručnjaci iz kompanije SANO, koja učestvuje u tehnološkoj podršci farmi, ističu da ovakvi sistemi omogućavaju detaljno praćenje svakog grla pojedinačno, što doprinosi većoj efikasnosti i boljim rezultatima.
Proizvodnja raste, a tržište je osigurano
Brojke pokazuju da ulaganje već daje rezultate. Tokom prošle godine na farmi je proizvedeno oko 200.000 litara mlijeka, dok se ove godine očekuje proizvodnja blizu 320.000 litara.
Važnu ulogu u cijeloj priči ima i lokalna mljekara Poljorad, s kojom Vujinović sarađuje od 2017. godine. Siguran otkup mlijeka omogućio je planiranje dugoročnih investicija i daljnji razvoj proizvodnje.
U vremenu kada se često govori o odlasku ljudi i gašenju domaće proizvodnje, priča s Vlašića pokazuje da postoje i drugačiji primjeri. Oni koji su spremni ulagati, učiti i prilagođavati se novim tehnologijama mogu graditi uspješne poslove i na našim prostorima.
Može li upravo ovakav spoj tradicije, tehnologije i upornosti postati model razvoja domaće poljoprivrede u godinama koje dolaze?