Bosanskohercegovačka dijaspora i dalje ima snažan i mjerljiv utjecaj na ekonomsku stabilnost zemlje. Najnoviji podaci pokazuju da je 2025. godina bila jedna od rekordnih kada je riječ o novčanim transferima iz inostranstva, što potvrđuje čvrste veze iseljenika s porodicama u domovini.
Prema podacima Centralne banke Bosne i Hercegovine, u prvih devet mjeseci 2025. godine ukupni tekući transferi iz inostranstva iznosili su oko 4,3 milijarde konvertibilnih maraka. To je za oko 156 miliona KM više nego u istom periodu 2024. godine.
Ovaj rast pokazuje da ekonomske poteškoće i inflacija u zapadnim zemljama nisu značajno smanjili finansijsku sposobnost bh. dijaspore da pomaže porodicama u domovini.
Ako se rast nastavio i u posljednjem tromjesečju, ukupni iznos transfera u 2025. godini mogao bi premašiti 5 milijardi KM, što bi bio jedan od najvećih godišnjih iznosa do sada.
Lične doznake kao temelj finansijske podrške
Najveći dio tekućih transfera čine lične novčane doznake koje građani porijeklom iz Bosne i Hercegovine šalju svojim porodicama.
Zaključno s krajem septembra 2025. godine, lične doznake dosegle su iznos od 3 milijarde i 262 miliona KM. U istom periodu godinu ranije taj iznos je iznosio 3 milijarde i 66 miliona KM, što predstavlja povećanje od gotovo 200 miliona maraka.
Pored ličnih doznaka, značajan udio u ukupnim transferima imaju i penzije iz inostranstva. U prvih devet mjeseci 2025. godine one su iznosile oko 947 miliona KM.
Bosna i Hercegovina među vodećima u Evropi
Ekonomski značaj dijaspore potvrđuju i podaci Eurostata, prema kojima se Bosna i Hercegovina nalazi na drugom mjestu u Evropi, odmah iza Kosova, kada je riječ o suficitu ličnih transfera iz inostranstva i njihovom udjelu u bruto domaćem proizvodu.
Ovi podaci jasno pokazuju koliko su novčani tokovi iz dijaspore važni za ukupnu ekonomsku stabilnost zemlje.
Novac koji stiže iz inostranstva direktno utiče na ličnu potrošnju i održavanje ekonomskog rasta, posebno u zemlji koja se i dalje nalazi među državama sa najnižim životnim standardom u Evropi.
Troškovi života veći od plata
Značaj pomoći dijaspore posebno dolazi do izražaja u kontekstu rasta troškova života. Prema izračunu Saveza samostalnih sindikata Bosne i Hercegovine, prosječni mjesečni troškovi četveročlane porodice u novembru prošle godine iznosili su 3.355,25 KM.
Istovremeno, prosječna neto plata u oktobru iznosila je oko 1.632 KM, što pokazuje veliki nesrazmjer između prihoda i troškova života.
Podaci Evropskog programa poređenja cijena i bruto domaćeg proizvoda dodatno potvrđuju izazove s kojima se građani suočavaju. BDP po stanovniku u Bosni i Hercegovini, izražen u standardu kupovne moći, iznosi svega 35 posto prosjeka Evropske unije, dok je stvarna individualna potrošnja na nivou od oko 41 posto evropskog prosjeka.
U takvim ekonomskim okolnostima dijaspora ostaje jedan od najvažnijih stubova finansijske stabilnosti Bosne i Hercegovine, s direktnim utjecajem na potrošnju, socijalnu sigurnost i ukupni ekonomski razvoj zemlje.